Na świecie jest wiele interesujących likierów ziołowych, ale Becherovka tym różni się od wszystkich innych, że jest naszą bliską sąsiadką. Wielu z nas kojarzy się z weekendowymi wypadami do Pragi lub przejazdami przez Czechy w drodze na plaże południowej Europy. Niektórym wystarczyło jedno spotkanie z tym trunkiem, by zagościł on na stałe w ich barkach.

Początki Becherovki wiążą się z miasteczkiem Karlowe Vary. Dziś kojarzy się nam ono z festiwalem filmowym, kiedyś było jednym z najsłynniejszych uzdrowisk, do którego zjeżdżała cała europejska elita. W 1805 roku przyjechał tam pewien arystokrata, a towarzyszył mu osobisty lekarz, doktor Frobich. Podczas gdy hrabia u wód wracał do sił, jego doktor wraz z miejscowym aptekarzem spędzali miło czas, tworząc coraz to nowe tajemnicze mikstury. Na pożegnanie aptekarz otrzymał od swego nowego przyjaciela kartkę z kolejną recepturą i szybko zrozumiał, że trzyma w rękach skarb. Aptekarz nazywał się Jan Becher i już dwa lata później ruszył z produkcją ziołowego likieru, którą jako aptekarz pierwotnie sprzedawał jako krople. Jego syn, Johann, miał zmysł handlowy i to za jego czasów powstała charakterystyczna płaska butelka oraz etykieta. Kolejne pokolenie, wnuk Gustaw, postanowił podkreślić udział swej rodziny w powstaniu i produkcji likieru, oficjalnie rejestrując nazwę Becherovka.

O ziołowej potędze likieru decyduje specjalna mieszanka trzydziestu dwóch ziół. Jej skład stanowi jedną z najlepiej strzeżonych tajemnic współczesności, znają go tylko dwie osoby w firmie. Gotową kompozycję w specjalnych workach zanurza się w alkoholu i czeka, aż ziołowe smaki i aromaty przenikną do destylatu. Potem trzeba jeszcze tylko zmieszać trunek z wodą i cukrem, a następnie przelać do dębowych beczek, w których leżakuje, nabierając szlachetności i wyrazistego charakteru, a przy okazji także koloru. Po dwóch miesiącach można zapraszać do degustacji.

Większość wielbicieli Becherovki pija ją samą, wykorzystując jej magiczną moc ułatwiania trawienia. Nic w tym dziwnego, wziąwszy pod uwagę, że stworzyli ją lekarz i aptekarz. Likier rozgrzewa, przyspiesza trawienie i nawet niewielką swą ilością skutecznie poprawia humor. Jeśli ktoś nie przepada za wyrazistym ziołowym smakiem Becherovki, może połączyć go z tonikiem, cytryną i lodem. Nic jednak nie zastąpi dwóch, trzech łyków tego ziołowego likieru w jego najczystszej postaci, szczególnie po sutym posiłku.

Każdy, kto lubi wyrazisty smak kminku, zapewne wie także o istnieniu trunku, który swój niepowtarzalny charakter zawdzięcza właśnie tym małym nasionom. To aquavit, mocny przyjaciel wszystkich Skandynawów.

U swych źródeł jest to trunek duński, gdyż pewien Duńczyk o imieniu Eske wysłał norweskiemu arcybiskupowi Olavovi Engelbretssonowi butelkę tajemniczego alkoholu i dołączył do niej list, w którym zapewniał, że mikstura pomaga na wszelkie dolegliwości. Był rok 1531, a ów list jest pierwszym pisanym świadectwem istnienia aquavitu. Na początku alkohol nie podlegał ścisłym regułom i wytwarzano go dość swobodnie. Przygotowywano zacier ze zmielonego ziarna, po fermentacji wzbogacano go rozmaitymi ziołami i przyprawami, po czym dwukrotnie destylowano. Wśród przypraw pojawiały się różne smaki i aromaty, najczęściej kminek, koper i jałowiec, ale Duńczykom najbardziej do gustu przypadł aromat kminkowy i z czasem wyparł on inne. W połowie dziewiętnastego wieku destylator z Zachodnich Prus przybył do duńskiego miasteczka Aalborg, gdzie od dawna już wytwarzano aquavit, ale działo się to w wielu drobnych zakładach rzemieślniczych. Isidor Henius postawił na nowoczesność i założył zakład, w którym powstawał trunek o wyjątkowej czystości i znacznie bardziej wyrazistym smaku kminku. To musiało się spodobać Duńczykom, za to dla małych wytwórców oznaczało koniec kariery. Isidor szybko doprowadził do upadku wielu drobnych sąsiadów, a sam stał się potentatem na lokalnym rynku. Z czasem i jego firmę przejął większy zakład, ale Aalborg pozostało niekwestionowaną stolicą aquavitu.

Podstawę współczesnego aquavitu stanowi 96-procentowy spirytus, zawdzięczający swe istnienie roślinom uprawnym. Moc alkoholu sprawia, że to, z czego powstaje destylat, nie ma większego znaczenia, bo i tak większość substancji aromatycznych zostaje usunięta w wyniku pierwszej destylacji. Znacznie większe znaczenie mają przyprawy dodawane do drugiej destylacji. Dzisiejsze normy pozwalają na dodawanie w określonym ilościach bardzo różnych aromatów, swoją obecność mogą zaznaczyć na przykład koper, kolendra czy cynamon. Ale przede wszystkim wyczuwalny ma być kminek, bo to on jest królem tego trunku.

Istnieją dwie szkoły picia aquavitu. Jedni jego zwolennicy wybierają wariant bardzo schłodzony w oszronionych kieliszkach, inni wolą cieszyć się jego rozwijającymi się w temperaturze pokojowej aromatami i zapachami. Pije się go w Skandynawii powszechnie. Duńczycy popijają go przez cały rok, ale obowiązkowo musi się on znaleźć na stole podczas Bożego Narodzenia, natomiast w Szwecji uświetnia obchody dnia św. Jana. Aquavit jest też częstym gościem na rozmaitych spotkanich towarzyskich, wznosi się nim nawet toasty. Doskonale pasuje do tego, co w Skandynawii najpopularniejsze, czyli do ryb. Intensywny kminkowy smak uzupełnia morskie bogactwo wszystkich przystawek z ryb i owoców morza. Można go jednak pić także bez towarzystwa, gdyż jego specyficzny smak sam w sobie stanowi wystarczającą atrakcję.

Sercem produkcji i smaku whisky jest Szkocja, jednak trunek ów powstaje także w innych krajach. W każdym z nich nieco inne są zasady wytwarzania, różnią się składnikami, produkcją, sposobem i długością dojrzewania. To w oczywisty sposób wpływa na ostateczny smak. W szkockiej whisky wyczuwalne są nuty torfowe, irlandzka wydaje się znacznie łagodniejsza i zaokrąglona, natomiast amerykański bourbon jest wyrazisty, cierpki i wyczuwa się w nim dębową beczkę, w której dojrzewał.

Pierwsze wzmianki o szkockiej whisky pojawiły się pod koniec wieku piętnastego. Najprawdopodobniej to nie Szkoci wymyślili ów trunek, a jedynie doprowadzili do go doskonałości. Władze szybko zrozumiały, że na popularności whisky można sporo zarobić, nakładając wysoki podatek. To sprawiło, że zdecydowana większość miejscowej produkcji odbywała się w ukryciu. Sytuacja poprawiła się dopiero w latach dwudziestych wieku dziewiętnastego. A ponieważ w tym samym wieku na Europę spadła plaga filoksery, niszcząc winnice, wszystkie trunki pomijające przy produkcji winne grona gwałtownie zyskały na popularności. Whisky również. I umiejętnie utrzymuje zainteresowanie smakoszy po dziś dzień.

Mówiąc o whisky, musimy pamiętać o jej różnorodności. Już na etapie wyboru surowca mamy do czynienia z trzema rodzajami. Najstarsza i najbardziej tradycyjna jest whisky słodowa, która powstaje z zesłodowanego jęczmienia. Często pojawiające się w tej kategorii określenie single malt whisky oznacza trunek pochodzący od jednego producenta i z jednej destylarni, natomiast może pochodzić z różnych beczek i różnych roczników. Vatted malt whisky może pochodzić z różnych destylarni, natomiast single cask whisky musi być w całości z jednej beczki. Drugi typ to whisky zbożowa, powstająca z dowolnych niesłodowanych zbóż. Sama w sobie rzadko jest wybitna, ale dobrze sprawdza się przy tworzeniu typu trzeciego, tak zwanej whisky mieszanej, w której łączy się słodowa i zbożowa. Dodatek whisky zbożowej znacznie obniża koszt produkcji, a przy dobrym kupażowaniu nie obniża znacząco jakości samego trunku.

Amerykańska historia whisky jest krótsza niż europejska, gdyż zaczęła się wraz z napływem szkockich i irlandzkich emigrantów, którzy przywozili ze sobą to, co było im najdroższe. Kiedy kończyły się zapasy, trzeba było pomyśleć o produkcji na obczyźnie. Dość szybko okazało się, że stanowiący bazę europejskiej whisky jęczmień nie najlepiej sprawdza się w uprawie na amerykańskiej ziemi. Wtedy do głosu zaczęła dochodzić kukurydza i szybko przejęła dominację. Dziś pija się w Ameryce kilka rodzajów whisky, z czego najbardziej znany jest bourbon, który powstaje przy udziale co najmniej 51% ziaren kukurydzy. Jeszcze więcej, bo aż 80% kukurydzy potrzeba do wytworzenia corn whiskey, ale choć trunek jest bardzo popularny, nie należy do wybitnych.

Aby w pełni odczuć wszystkie smakowe niuanse, whisky należy nieco rozcieńczyć wodą, niegazowaną i niezmineralizowaną. Najlepiej smakuje w temperaturze pokojowej, co oznacza, że kostki lodu lepiej zostawić na inne okazje. Whisky pijemy małymi łykami, rozkoszując się pełnią smaku i aromatu. Należy dać jej czas, by rozwinęła bukiet i poddała się zmysłom.

Składniki:
lód
25 ml koniaku
25 ml rumu
10 ml sok z limonki
truskawki

Sposób przygotowania:
Zmiksować truskawki w mikserze. Następnie wlać koniak, rum, sok z limy oraz dużo kruszonego lodu, po czym jeszcze raz wszystko zmiksować. Przelać do kieliszka koktajlowego. Do przybrania wykorzystać całe truskawki.

Składniki:
lód
50 ml dżinu
50 ml soku grapefruitowego
10 ml grenadyny
75 ml soku ananasowego

Sposób przygotowania:
W shakerze umieścić 1/2 objętości lód, dodać dżin, soki grenadyna. Mieszać przez ok. 5 sekund i przelać do szklanki typu Collins wcześniej napełnionego 3/4 lodem. Można udekorować plasterkiem grejpfruta.

Składniki:
Lód
30 ml białego rumu
10 ml kremu kokosowego
10 ml amaretto
25 ml soku z marakuii
50 ml sok ananasowego
25 ml śmietanki
wisienka koktajlowa

Sposób przygotowania:
Shaker wypełnić w 1/3 objętości lodem, a następnie umieścić wszystkie ww. składniki. Mieszać przez około 5 sekund.
Zawartość przecedzić do kieliszka koktajlowego. Można dekorować zawieszając na krawędzi wisienkę koktajlową.

Składniki:
Lód
30ml ciemnego rumu
25ml delikatnego likieru
5ml wiórków kokosowych
30ml śmietanki
czekolada

Sposób przygotowania:
Shaker wypełnić w 1/2 objętości lodem, a następnie umieścić w nim wszystkie składniki oprócz czekolady. Mieszać przez około 5 sekund. Przecedzić do kieliszka koktajlowego lub szklanki. Dekorować posypując czekoladą na wierzch kieliszka koktajlowego/szklanki.

Składniki:
Lód
30ml wódki
25ml Cointreau
25ml soku żurawinowego
10ml sok z limonkia
1 pomarańcza

Sposób przygotowania:
W shakerze wypełnionym w 1/2 objętości lodem umieścić wódkę, sok żurawinowy, sok z limy oraz Cointreau. Mieszać przez około 5 sekund. Przecedzić do kieliszka koktajlowego. Ozdobić plasterkiem pomarańczy.

Składniki:
lód
30ml whisky
200ml mleka
125ml śmietanki
15ml kakao (w proszku)
60g mlecznej czekolady (w małych kawałkach)
bita śmietana
tarta czekolada

Sposób przygotowania:
Połowę śmietany ubić. W tym czasie podgrzać mleko i czekoladę. Dodać kakao. Mieszać i zagotować. Następnie dodać whisky i pozostałą część śmietany. Zamieszać, zagotować i przelać do dwóch szklanek (muszą być żaroodporne, gdyż napój jest gorący). Można dekorować wiórkami startej czekolady oraz bitą śmietaną.