Roman Abramowicz uwielbia wydawać swoje miliony. Gdy w 2003 roku kupił klub piłkarski FC Chelsea za sześćdziesiąt milionów funtów, wszyscy po cichu naśmiewali się z kaprysu rosyjskiego miliardera. Klub bowiem był zadłużony na osiemdziesiąt milionów funtów, zatem ten kaprys kosztował w sumie Abramowicza sto czterdzieści milionów funtów! Jednak jego zainteresowania nie ograniczają się tylko do piłki nożnej. Abramowicz jest również strasznym „gadżeciarzem”. Nosi najdroższy zegarek na świecie – Rolexa Daytona za trzydzieści tysięcy dolarów, a także jest właścicielem wartego ponad dwa miliony dolarów Ferrari FXX, który jest przeznaczony tylko na wyścigi samochodowe. Na świecie jest tylko trzydzieści jeden egzemplarzy tego modelu.

Abramowicz był nazywany „bankierem rodziny Jelcyna” i to właśnie za jego rządów w latach dziewięćdziesiątych dorobił się swojej fortuny. Jednak nie zawsze Abramowicz miał w życiu łatwo. Zanim został miliarderem doświadczył również nędzy. Urodził się w Saratowie w 1966 roku. Gdy miał półtora roku zmarła jego matka, a nieco ponad dwa lata później w wypadku na budowie zginął także jego ojciec. Po śmierci rodziców Roman przez pewien czas mieszkał u wuja w Moskwie, a następnie u dziadków w północnym regionie Komi. Kiedy Gorbaczow pozwolił na rozwój małych biznesów w latach ‘80, Abramowicz w swoim małym mieszkaniu w Moskwie rozpoczął sprzedaż plastikowych kaczek. I od tego wszystko się zaczęło. Po kilku latach zaczął inwestować w inne firmy, powoli rozszerzając swój majątek.

W 1995 roku wspólnie z Borysem Bierezowskim za kwotę stu milionów dolarów wykupuje pakiet kontrolny w firmie naftowej Sibnieft. W 2000 roku Abramowicz został gubernatorem Czukotki i urząd ten sprawował przez dwie kolejne kadencje do 2008 roku. Abramowicz dwukrotnie stawał na ślubnym kobiercu – w 1987 roku i w 1991 roku. Ze swoją drugą żoną Iriną ma piątkę dzieci. Jednak po piętnastu latach małżeństwa zostawił rodzinę dla byłej modelki i córki swojego partnera w interesach – Darii Żukowej. Ponoć była to miłość od pierwszego wejrzenia. Abramowicz obecnie mieszka z Darią w Londynie i jest drugim najbogatszy człowiek w Wielkiej Brytanii. Podobno teraz jego największym marzeniem jest otrzymanie tytułu szlacheckiego….

To właśnie ci nowobogaccy Rosjanie szturmują najbardziej ekskluzywne hotele, kurorty oraz miejscowości wypoczynkowe. To właśnie żony, narzeczone, dziewczyny, kochanki oraz córki tych oligarchów chodzą plażami Lazurowego Wybrzeża w strojach od najsłynniejszych oraz najdroższych projektantów obwieszone biżuterią za tysiące dolarów. To właśnie ta elita chce wybudować dla siebie własny luksusowy kurort niedaleko Nicei. To właśnie dla oligarchów zbudowano słynne już podmoskiewskie centrum handlowe Barvicha Luxury Village, gdzie znajdują się sklepy wszystkich najbardziej luksusowych marek świata, począwszy od ubrań i obuwia, poprzez biżuterię, aż po salony samochodowe.  A wszystko to dla nich, dla elity, dla oligarchów, którzy już sami nie wiedzą, na co wydawać swoje miliardy, skoro mają już naprawdę wszystko…

Najsłynniejszy oligarcha, niegdyś szesnasty numer na liście najbogatszych ludzi na świecie magazynu Forbes, w 2004 roku uznany za najbogatszego człowieka w Rosji – Michaił Chodorkowski do dnia dzisiejszego odsiaduje kilkuletni wyrok w więzieniu za defraudację oraz niejasności przy prywatyzacji przedsiębiorstw. W 2003 roku Chodorkowski został aresztowany, zaś dwa lata później zesłany na osiem lat do kolonii karnej. Większość komentatorów zgadza się z opinią, że aresztowanie Chodorkowskiego jest karą za jego krytykę polityki Władimira Putina. Były współwłaściciel Jukosu zaczynał swoją karierę w 1987 roku jako dyrektor utworzonego przy Komsomole Centrum Naukowo-Technicznej Twórczości Młodzieży. Kiedy Borys Jelcyn został prezydentem Rosji, Chodorkowski został wiceministrem paliw oraz energetyki i zaczął skupywać akcje jednej z największych firm naftowych w Rosji – Jukosu.

Jednak nie tylko Michaił Chodorkowski miał problemy z ówczesnym premierem Władimirem Putinem, który nie chciał w żaden sposób  łączyć kapitału z władzą. Borys Bieriezowski, skazany zaocznie na sześć lat robót w kolonii karnej, w 2001 roku wyemigrował do Londynu, zaś inny oligarcha – Władimir Gusiński, właściciel holdingu Media Most, do którego należała m.in. telewizja NTW, do Hiszpanii. Problem Gusińskiego pojawiał się, kiedy jego media przestały być przychylne Kremlowi. Jego rzekome długi wobec Gazpromu stały się pretekstem do jego aresztowanie oraz przejęcia kontroli nad Media Most. Jednak innym rosyjskim oligarchom powiodło się już znacznie lepiej, jak Władimirowi Potaninowi czy Romanowi Abramowiczowi, o którym więcej w następnym artykule.

Jego lot trwał dokładnie sto osiem minut. Było to historyczne i przełomowe dla całego świata sto osiem minut. Radziecki statek kosmiczny Wostok 1, 12. kwietnia 1961 roku wystrzelił w niebo. Na jego pokładzie znajdował się Jurij Gagarin, który minutę przed startem nucił pod nosem „Lećcie, gołębie, lećcie…”. Chwilę później szef radzieckiego programu kosmicznego profesor Siergiej Korolow oznajmił: „Pełna gotowość!”. Gagarin odpowiedział: „Nu, pojechali!”. I tak się zaczął jego lot wokół Ziemi z prędkością 27.400 km/h. Z powrotem wylądował o godzinie 7.55 według czasu GMT – od startu minęło równo sto osiem minut. „Sto osiem minut, które zmieniły świat” – tak komentowały ten pierwszy lot w kosmos media na całym świecie. Nazwisko Jurij Gagarina przeszło do historii i do dnia dzisiejszego zna je niemal każdy.

Jurij Aleksiejewicz Gagarin urodził się w marcu 1934 roku w rosyjskiej wsi Kłuszyn koło Gzhatsk (obecny Obwód smoleński). Tak na marginesie, sąsiednie miasto znajdujące się obok Gzhatsk w 1968 roku zostało przemianowane na miejscowość Gagarin. Rodzice Juriego byli pracownikami kołchozu. Podobnie jak miliony ludzi w Związku Radzieckim, rodzina Gagarin została przesiedlona w czasie okupacji hitlerowskiej podczas II wojny światowej. W młodości Jurij często marzył o podróżach kosmicznych, a także interesował się astronomią. Krótko po rozpoczęciu praktyk w zakładzie hutniczym jako odlewnik, dostał możliwość dalszej edukacji w liceum technicznym w Saratowie. Będąc w szkole wstąpił do „Aeroklub”, gdzie nauczył się latać lekkimi samolotami. W 1955 roku, po ukończeniu szkoły technicznej, wstąpił do Szkoły Pilotów w Orenburgu. Po ukończeniu szkoły został skierowany do Luostari – bazy lotniczej w Obwodzie Murmańskim, gdzie zdobywał coraz wyższe stopnie wojskowe.

W 1960 roku, po długim procesie rekrutacji i selekcji, Jurij Gagarin został wybrany wraz z dziewiętnastoma innymi kosmonautami do sowieckiego programu kosmicznego. Jednak rok później, 12 kwietnia 1961, Komisja Państwowa zdecydowała, że to właśnie Gagarin zostanie pierwszym człowiekiem w historii, który na statku kosmicznym Wostok 1 w ciągu stu ośmiu minut wykonana lot po orbicie satelitarnej Ziemi. Niestety triumf Gagarina nie trwał długo… Siedem lat później, w marcu 1968 roku, Jurij Gagarin wraz z instruktorem Władimirem Sierioginem zginęli w katastrofie samolotu treningowego MiG-15 UTI. Do dnia dzisiejszego przyczyny tej katastrofy nie zostały do końca wyjaśnione…

Piotr Iljicz Czajkowski urodził się w maju 1840 roku w rosyjskim miasteczku Votkinsk i grał na pianinie już od piątego roku życia. Za edukację Piotra oraz jego rodzeństwo odpowiadała francuska guwernantka, z kolei miłość do sztuki zaszczepiła w dzieciach ich matka. Rodzice często zabierali Piotra na koncerty, po których narzekał, że nie może zasnąć, bowiem muzyka ciągle tkwiła w jego głowie. Kiedy w 1854 roku zmarła matka Piotra na cholerę, ten wrażliwy i emocjonalny chłopiec załamał się. Jej śmierć była dla niego ogromnym ciosem, ponieważ Piotr był z matką bardzo zżyty. W tym czasie ojciec wysłał chłopca do szkoły z internatem w Sankt Petersburgu.

Tam, zgodnie z wolą ojca, który planował dla niego karierę urzędnika bądź prawnika, Piotr studiował prawo oraz administrację. W tym czasie brał również lekcje muzyki, a nawet sam skomponował kilka utworów. Kiedy mając dziewiętnaście lat Piotr ukończył szkołę, zgodnie z oczekiwaniami ojca rozpoczął pracę jako urzędnik. Jednak posada urzędnika nie przynosiła mu żadnej satysfakcji, a wręcz przeciwnie, męczyła go i frustrowała. Ciągle myślał o muzyce, stąd po trzech latach pracy w Departamencie Sprawiedliwości rozpoczął w 1862 roku naukę w Konserwatorium w Sankt Petersburgu, gdzie pod kierunkiem Antona Rubinsteina studiował muzykę.

W latach 1866-1878 Czajkowski był profesorem w Konserwatorium Moskiewskim. Wówczas napisał swój pierwszy balet „Jezioro łabędzie” i operę „Eugeniusz Oniegin”. W 1877 roku Czajkowski ożenił się ze swoją studentką, o dziesięć lat młodszą Antoniną Miliukovą. Jednak nie była to miłość jego życia. To Antonina zaczęła pisać do niego listy miłosne. Groziła nawet Czajkowskiemu, że jeśli się z nią nie ożeni, to odbierze sobie życie. Ich małżeństwo przetrwało tylko kilka tygodni, po jego zakończeniu Piotr miał załamanie nerwowe, chciał nawet popełnić samobójstwo próbując rzucić się do rzeki. Z kolei Antonina trafiła do szpitala dla obłąkanych, gdzie spędziła ponad dwadzieścia lat. Mimo, że ich małżeństwo zgodnie z prawem zakończyło się rozwodem, Czajkowski hojnie wspierał finansowo Antoninę aż do jej śmierci.

Powodem, dla którego rozpadło się małżeństwo Czajkowskiego, był… jego homoseksualizm i problem kompozytora z akceptacją swojej orientacji. To powodowało permanentną depresję oraz częste wyjazdy zagraniczne Czajkowskiego, który głęboko ukrywał ten fakt, gdyż w jego czasach kontakty homoseksualne były karalne. W latach 1877-1878 zamieszkał w miejscowości Clarens nad Jeziorem Genewskim w Szwajcarii. Tam mógł spokojnie komponować dzięki wsparciu finansowemu bogatej wdowy Nadieżdy von Meck, która wprost pokochała muzykę Czajkowskiego oraz została jego oddaną przyjaciółką. Przez czternaście lat wymienili tysiące listów, choć nigdy nie spotkali się osobiście. Gdy prawda o jego homoseksualizmie wyszła na jaw, wdowa von Meck zerwała z Czajkowskim wszelkie kontakty, a także odmówiła mu dalszego wsparcia finansowego. Utrata przyjaciółki załamała kompozytora. W latach 1883-1893 Czajkowski napisał swoje najlepsze symfonie i balety: „Śpiąca Królewna” oraz „Dziadek do orzechów””, a także operę „Dama pikowa”. W 1891 roku Czajkowski wyjechał w trasę po Stanach Zjednoczonych, tam w 1891 roku był dyrygentem na oficjalnej nocy otwarcia Carnegie Hall w Nowym Jorku. Dwa lata później, w wieku pięćdziesięciu trzech lat, Czajkowski zmarł na cholerę. Inna teoria głosi, że Czajkowski nie wytrzymał presji związanej ze swoją homoseksualną orientacją i popełnił samobójstwo…

Balet w Rosji narodził się w drugiej połowie XVII wieku, kiedy w 1737 roku w Petersburgu powstała pierwsza szkoła teatralna, gdzie między innymi, uczono sztuki tanecznej. Słynny wysoki poziom rosyjski balet osiągnął w XIX wieku, kiedy sztuka ta zyskała dużą aprobatę carskiego dworu, który nie szczędził środków finansowych na jego rozwój. Dzięki temu wsparciu w drugiej połowie XIX wieku nowym centrum sztuki baletowej stała się właśnie Rosja. W tym czasie Marius Pepita stworzył słynny balet-divertissement. Na początku XX wieku największymi baletmistrzami byli dwaj zwolennicy zreformowania klasycznego tańca: Aleksander Gorski oraz Michaił Fokin. W całej historii baletu to głównie rosyjscy tancerze uznawani są najwybitniejszych oraz najzdolniejszych tancerzy baletowych – Anna Pawłowa, Tamara Karsawina, Matylda Krzesińska oraz panowie: Wacław Niżyński, Rudolf Nuriejew czy właśnie Michaił Barysznikow.

Michaił Barysznikow urodził się w styczniu 1948 roku w Rydze (ówczesnym ZSRR). Jego ojciec był inżynierem, a matka szwaczką. Już od dziecka interesował się sportem – dużo grał w piłkę nożną, rugby oraz pływał. Jego matka była wielką fanką baletu, stąd gdy Michaił miał piętnaście lat postanowiła zapisać go do słynnego studia baletowego – Vaganova Ballet w Sankt Petersburgu. Pomimo zbyt późno rozpoczętej nauki, Michaił błyskawicznie nadrobił stracone lata, a jego instruktorem został nie kto inny, jak sam Aleksander Puszkin, który był nauczycielem innego wielkiego tancerza – Rudolfa Nuriejewa. Michaił okazał się tak bardzo utalentowanym tancerze, że trzy lata później od rozpoczęcia nauki w Akademii zaczął tańczyć w Kirov Ballet w Leningradzie. Jego technika oraz zdolności baletowe były tak doskonałe, że niemal natychmiast osiągnął pozycję solisty.

Kiedy w 1974 roku balet był w trasie po Kanadzie, Barysznikow odłączył się od grupy i udał się do Stanów Zjednoczonych, gdzie wystąpił o azyl polityczny, który został mu udzielony. Rozpoczął pracę w American Ballet Theatre i niemal natychmiast Ameryka go pokochała. W tym okresie stworzył w partiach klasycznych legendarny duet z tancerką Gelsey Kirkland, którą poznał podczas tournee w Rosji. Kirkland bardzo często powtarzała, że Barysznikow „jest największym tancerzem na ziemi”. W 1977 roku zadebiutował na srebrnym ekranie rolą Yuriego Kopeikine w dramacie muzycznym „Punkt zwrotny”. Film nominowany był w aż jedenastu kategoriach do Oscara. Nominację do Oscara oraz Złotego Globu dla Najlepszego Aktora Drugoplanowego otrzymał również Barysznikow. W latach 1990 – 2002 Michaił był dyrektorem artystycznym White Oak Dance Project, który założył wraz z Markiem Morrisem dzięki wsparciu finansowemu milionera Howarda Gilmana. Od 2001 roku Barysznikow stoi na czele Baryshnikov Arts Center, którego zadaniem jest promocja sztuki oraz pomoc w artystycznym rozwoju młodym i utalentowanym artystom z różnych dziedzin sztuki: tańca, filmu, muzyki, teatru czy sztuk audiowizualnych.

Katarzyna II, zwana również Katarzyną Wielką, właściwie nazywała się Zofia Anhalt-Zerbst. Urodziła się w 1729 roku w Szczecinie (ówczesne Prusy), jako córka niemieckiego księcia Christiana Augusta z dynastii Askańskiej. Rodzice Katarzyny II, którzy bardzo chcieli mieć syna, nie byli zadowoleni, że na świat przyszła córka, stąd nie okazywali jej zbyt wiele uczuć. Ten stan oziębłości obojga rodziców potęgował również fakt, że ojcostwo księcia Christiana zostało zakwestionowane. Dlatego też w dzieciństwie najbliższą osobą dla Katarzyny była jej guwernantka Babette. To właśnie dzięki niej nauczyła się języka francuskiego i poznała dzieła takich twórców, jak Molier.

Kiedy Katarzyna miała piętnaście lat, wyjechała do Rosji na zaproszenie carowej Elżbiety, by poznać następcę tronu – Wielkiego Księcia Piotra. Oczywiście przybyła tam w charakterze kandydatki na przyszłą żonę tego niedojrzałego, szesnastoletniego chłopca, który znany był na całym dworze z napadów szału oraz różnych dziwactw. W 1744 roku dziewczyna przeszła na prawosławie i przybrała nowe imię – Katarzyna Augusta. Już następnego dnia odbyły się jej zaręczyny z Piotrem, który po przebytej ospie wydawał się jej jeszcze bardziej szpetny niż przy pierwszym ich spotkaniu. Ich ślub odbył się niecały rok później.

Jak można było przewidzieć, ich związek był tylko grą pozorów, a przez pierwszych sześć lat było to białe, nieskonsumowane małżeństwo (!). Piotr nie interesował się żoną w ogóle, co tak naprawdę bardzo cieszyło Katarzynę, która widziała w mężu odrażającego, tępawego pijaka, który na dodatek był impotentem. O żadnym uczuciu nie było mowy w tym związku, chyba że o nienawiści i wzajemnej odrazie. Nikogo więc nie dziwił fakt, kiedy ta młoda, energiczna dziewczyna szybko znalazła to, czego nie miał Piotr, w ramionach kolejnych kochanków. Z tych romansów powstały owoce, Katarzyna dwukrotnie zaszła w ciążę, które obie poroniła. Dopiero trzecią ciążę doniosła do końca i urodziła syna Pawła. Oczywiście ojcem dziecka nie był Piotr, stąd caryca Elżbieta do minimum ograniczyła Katarzynie kontakt z chłopcem.

Kiedy w 1762 roku zmarła Elżbieta, Piotr został carem Rosji, a Katarzyna carycą. Jego nieudolne panowanie szybko zakończy się spiskiem, w wyniku którego tron objął wówczas siedmioletni Paweł, a Katarzyna miła zostać władcą tymczasowym do momentu, kiedy Paweł będzie na tyle dojrzały, aby rządzić samodzielnie. Piotr uciekł ze swoją kochanką, jednak nie za daleko – para została błyskawicznie pojmana i uwięziona w dokładnie strzeżonej twierdzy. Piotr zmarł jeszcze w tym samym roku w niejasnych okolicznościach. Katarzyna II rozpoczęła lata swojego panowania w Rosji. Miała bardzo ambitne plany dotyczące spraw wewnętrznych, jak i polityki zagranicznej. Była kobietą i władczynią pełną sprzeczności. Z jednej strony była pod wielkim wpływem ideologii oświecenia, zaproponowała system zapewniający równą ochronę prawa dla wszystkich obywateli i za czasów jej rządów Sankt Petersburg zmienił się w światową stolicę kultury, a z drugiej strony zezwoliła szlachcie na handel chłopami, a buntowników zsyłała na Syberię. Wyjątkowo krwawo stłumiła bunty kozackie oraz chłopskie. Uczestniczyła w rozbiorach Polski….

Caryca planowała nie dopuścić do koronacji swojego syna Pawła. Chciała obsadzenia w roli cara swojego wnuka – Aleksandra. Jednak nie udało jej się zrealizować tego planu – w 1796 roku zmarła na skutek wylewu oraz pęknięcia woreczka żółciowego, co nastąpiło w ubikacji, kiedy załatwiała swoje potrzeby fizjologiczne.

W ciągu kilku lat po masakrze w Jekaterynburgu prawie osiemdziesiąt kobiet oznajmiło, że jest zaginioną księżniczką Anastazją. W szczególności historia jednej z samozwańczych Anastazji (tak nazywano te kobiety) legitymującej się jako Anna Andersen, wydawała się niesamowicie przekonywująca. Andersen znała bowiem wiele faktów z życia carskiej rodziny i podobnie, jak Anastazja, miała również zniekształconą lewą stopę. A wszystko zaczęło się w 1920 roku, kiedy pewien policjant w Berlinie wyciągnął z kanału topiącą się kobietę. Umieszczona w zakładzie psychiatrycznym uparcie twierdziła, że jest księżniczką Anastazją. Postanowiono, aby decyzję o ewentualnym pokrewieństwie podjęli żyjący członkowie rodziny carskiej. Do 1928 roku dwunastu krewnych Romanowych i kilku krewnych carycy Aleksandry nie uznało Anny Andersen za księżniczkę Anastazją. Nikt nie dawał wiary w jej historię, jakoby ocalił ją z masakry jeden z bolszewickich strażników, który później został jej kochankiem. Andersen oskarżona o bycie oszustką próbowała bronić się oraz udowodnić swoją tożsamość w książce „Jestem Anastazją”. Ostatecznie wszelkie wątpliwości rozwiały wreszcie badania genetyczne przeprowadzone w latach siedemdziesiątych, które wykluczyły jakiekolwiek pokrewieństwo Andersen z carską rodziną. Kim więc zatem była ta najsłynniejsza samozwańcza Anastazja? Była nią Franciszka Szankowska – robotnica z Polski….

Prawdziwa Anastazja nie mogła przeżyć masakry w Jekaterynburgu. Jednak czy na pewno? Prześledźmy jej historię od początku. Anastazja Nikołajewna Romanowa urodziła się w 1901 roku jako najmłodsza córka cara Rosji Mikołaja II i carycy Aleksandry Fiodorowny. Jej trzy starsze siostry oraz młodszy brat Aleksiej, który chorował na hemofilię, wychowywali się w atmosferze dość surowej dyscypliny i żelaznych zasad. Codziennie musieli wstawać o szóstej i brać zimną kąpiel, która miała ich zahartować. Dzieci jadły też skromne posiłki i musiały spać na niewygodnych łóżkach bez poduszek. Co ciekawe, Cesarzowa próbując uświadomić wartość pieniędzy dzieciom, dawała im skromne kieszonkowe – dwa funty miesięcznie, a te mogły za nie kupować perfumy czy inne drobiazgi. Wszystkie siostry były ze sobą bardzo zżyte, każda z nich posiadała tytuł „Wielkiej Księżnej”, a w sytuacjach publicznych tytułowane były „Wasza cesarska wysokość”. Dzieciństwo oraz młodość dzieci głównie spędzały w pałacu Peterhof, Livadii na Krymie, a także w Carskim Siole. Uczyły się arytmetyki, religii, historii, geografii oraz języków: francuskiego, angielskiego i oczywiście rosyjskiego. Niestety wybuch I wojny światowej całkowicie zmienił dotychczasowe życie carskiej rodziny…

Pod koniec 1916 roku nad carskim pałacem zbierały się czarne chmury. Wszyscy przeczuwali zbliżającą się burzę i wiszącą w powietrzu nieuchronną katastrofę. Po abdykacji Mikołaja II cała rodzina została osadzona w areszcie domowym w Pałacu Aleksandrowskim w Carskim Siole. Car zwrócił się o pomoc do swojego kuzyna – króla Anglii Jerzego V, z prośbą o azyl dla całej rodzinie carskiej. Jerzy V pod presją rządu odmówił udzielenia kuzynowi pomocy. W 1918 roku cała rodzina została przewieziona do Jekaterynburga. Tam – w nocy z 16 na 17 lipca, miała miejsce najsłynniejsza masakra w historii carskiej Rosji. Jakow Jurowski – szef tamtejszej policji bolszewickiej, kazał wszystkim wstać, ubrać się i zejść do jednego z pomieszczeń na parterze. Jurowski odczytał wyrok: „Skazuje się Mikołaja Romanowa i jego rodzinę na egzekucję poprzez rozstrzelanie(…)”. Zaszokowany car zdążył powiedzieć tylko: „Co… Co…?”. I sekundę później zmarł od strzału w głowę, który padł z pistoletu Jurowskiego. Zaczęła się prawdziwa rzeź… oficerowie wymierzyli swoje pistolety w pozostałych członków rodziny. Córki cara miały wszyte w swe gorsety szlachetne kamienie i biżuterię, stąd kule odbijały się od ich ciał, a oficerowie zaczęli dobijać je bagnetami. Małego Aleksego zabito, kiedy wyciągał rękę do ojca. Pozostała służba: pokojówka Anna Demidowa, doktor Eugeniusz Botkin, lokaj Trupp oraz kucharz Charitonow wykrwawili się na śmierć… Wszystkie ciała wrzucono do ciężarówki, a następnie wywieziono je do opuszczonej kopalni za miastem. Ciała rozkawałkowano, oblano kwasem i wrzucono do kopalnianego szybu. Gdy po latach wreszcie rozkopano szyb kopalni, znaleziono tylko odcięty żeński palec i szczątki psa. Co zatem stało się z ciałami ofiar i czy rzeczywiście udało się przeżyć Anastazji?

Dopiero w 1991 roku odkryto masowy grób w pobliżu Jekaterynburga. Badania genetyczne potwierdziły, że szczątki należą do ofiar masakry w Jekaterynburgu. Nie znaleziono jednak szczątek Aleksieja oraz jednej z jego sióstr – Anastazji bądź Marii. Czyżby jednak legenda Anastazji i jej cudownego ocalenia okazała się prawdziwa? W 2008 roku rosyjscy naukowcy ogłosił, że zwęglone szczątki chłopca i młodej kobiety znalezione w pobliżu Jekaterynburga po przeprowadzonych badaniach genetycznych ponad wszelką wątpliwość należą do Aleksiej i jednej z jego sióstr. Zatem odnalezienie wszystkich szczątek rodziny carskiej rozwiązało wszelkie wątpliwości i potwierdziło bolesną prawdę – wszyscy zginęli w masakrze w Jekaterynburgu. Nikt nie przeżył, a legenda o cudownie ocalałej księżniczce Anastazji, choć piękna i baśniowa, jest niestety tylko legendą…

Oczywiście popularność „Lolity” przede wszystkim opierała się na skandalu. Nabokov został oskarżony o szerzenie pornografii, a książkę uznano za perwersyjną, sprośną i demoralizującą (wydawcy odrzucający publikację „Lolity” w tym jednym mieli rację). Paradoksalnie, dzięki skandalowi w Europie, Nabokov nie miał już problemów z wydaniem powieści w Stanach (ci wydawcy, którzy na początku odrzucili książkę, teraz zabijali się o jej publikację). Pruderyjna w tym czasie Ameryka przeżyła szok i nie mogła wyjść z oburzenia, nawet mieszkańcy Lolity w stanie Teksas chcieli zmienić na znak protestu nazwę swojego miasta. Jednak im większy był rozgłos wokół kontrowersyjnej powieści Nabokova, tym więcej egzemplarzy znikało z półek księgarni. Oburzona Ameryka w geście dezaprobaty machała palcem na Nabokova i tym samym palcem przewracała kolejne strony „Lolity”, którą gorliwie czytała z wypiekami na twarzy. Powieść w bardzo szybkim czasie została bestsellerem i do dziś uznawana jest za jedną z największych powieści XX wieku oraz za arcydzieło literatury światowej w ogóle.

Dzięki „Lolicie”, którą przetłumaczono na kilkadziesiąt języków, Nabokov stał się sławnym i podziwianym na całym świecie pisarzem. Urodził się w Petersburgu w kwietniu 1899 roku w rodzinie bardzo zamożnej szlachty. Dzieciństwo oraz młodość spędził w rodzinnej posiadłości w Petersburgu i, jak sam Nabokov mówił o tym okresie swojego życia, był on doskonały. W domu mówiono po rosyjsku, angielsku oraz francusku, zatem już od najmłodszych lat biegle władał trzema językami. Niestety beztroską sielankę przerwała rewolucja październikowa, w wyniku której państwo Nabokov stracili swój majątek, a w tym rodzinną posiadłość. W 1919 roku Vladimir wraz z całą rodziną emigruje do Europy Zachodniej. Wpierw Nabokovie przez kilka lat mieszkają w Anglii, gdzie Vladimir rozpoczyna studia romanistyczne i slawistyczne na prestiżowym Uniwersytecie Cambridge, a następnie przenoszą się do Berlina, gdzie ojciec Vladimira zostaje zamordowany. W 1923 roku na balu charytatywnym w Berlinie Vladimir poznał Verę Alonim, którą dwa lata później poślubił.

Vera była rosyjską żydówką, stąd gdy w Niemczech coraz bardziej były wyczuwalne nastroje antysemickie, postanowili wraz z trzyletnim synkiem Dimitrim przeprowadzić się do Francji w 1937 roku. Jednak we Francji długo nie pomieszkali, w 1940 roku Nabokovie ponownie musieli uciekać przed zbliżającą się do granicy niemiecką armią. I tak transatlantykiem „SS Champlain” dopłynęli do Stanów Zjednoczonych. Osiedlili się na Manhattanie i doskonale znający język angielski Vladimir nie miał problemów ze znalezieniem tutaj zatrudnienia. Na początku pracował w muzeum, a później jako wykładowca literatury w Wellesley College. W 1945 roku otrzymał obywatelstwo amerykańskie. Dwa lata później Nabokov zaczyna pisać swoją największą powieść „Lolitę”, do której napisania, jak sam powiedział, zainspirowała go notatka w jednaj z gazet o małpie z paryskiego zoo, która w ramach eksperymentu otrzymała przybory do rysowania. Pierwszą rzeczą, którą narysowała małpa, były kraty własnej klatki…

Po wielkim sukcesie „Lolity”, w tym oczywiście sukcesie finansowym, Nabokov powrócił do Europy, gdzie resztę życia spędził na pisaniu. Wraz z Verą w 1961 roku przeniósł się do hotelu Montreux Palace w Montreux w Szwajcarii, gdzie mieszkał do dnia swojej śmierci w 1977 roku. Nabokov pozostawił nieskończony rękopis powieści „The Original of Laura”, który przed śmiercią polecił spalić. Vera z Dimitrim postanowili jednak zachować ostatnie, niedokończone dzieło Vladimira i liczący sto trzydzieści osiem stron rękopis przechowywany był w sejfie banku w Montreux. Powieść decyzją Dimitriego została po raz pierwszy opublikowana dopiero w zeszłym roku. Publikacja „The Original of Laura” spotkała się z bardzo negatywną reakcją ze strony recenzentów, którzy ostro skrytykowali wydawanie dzieła niedokończonego oraz niedopracowanego przez nieżyjącego już Vladimira Nabokova.

Aleksander Siergiejewicz Puszkin urodził się w rodzinie rosyjskiej szlachty w czerwcu 1799 roku w Moskwie. „Murzynek Piotra Wielkiego” – tak mówiono o jego pradziadku – Abramie Pietrowiczu Gannibalu (lub Hannibalu), który pochodził z Afryki. Abram był traktowany jako członek rodziny królewskiej i był faworytem Piotra Wielkiego dzięki swojej imponującej wiedzy w wielu dziedzinach nauki: matematyki, inżynierii oraz kryptologii. Aleksander Puszkin był bardzo dumny ze swoich egzotycznych korzeni. Zresztą, to dzięki afrykańskim przodkom zawdzięczał egzotyczną urodę. Wyrósł na niesamowicie przystojnego młodzieńca z czarnymi, kręconymi włosach oraz śniadą cerą.

W 1811 roku rozpoczął naukę w najlepszym oraz najbardziej elitarnym liceum w całej Rosji – Liceum w Carskim Siole. Tam pilnie studiował języki, rozwijał swoje literackie pasje, a także po raz pierwszy zetknął się z poezją George’a Byrona, która natchnęła go do pisania własnych wierszy. Niektóre z nich opublikował magazyn „The Messenger of Europe” w 1814 roku, a zatem kiedy Puszkin miał zaledwie piętnaście lat. Kiedy w 1817 roku ukończył szkołę i przeprowadził się do Petersburga, rozpoczął pracę w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. W tym czasie przyłączył się także do kółka literackiego związanego z dekabrystami oraz napisał szereg wierszy politycznych o wymowie wolnościowej. W tym właśnie okresie napisał słynną odę „Wolność” , a także wiersz „Do Czaadajewa”.

Za swoje liberalne poglądy oraz polityczne zapatrywania przeciwko autokracji, w 1820 roku zostaje zesłany przez cara Aleksandra I na południe Rosji. Wpierw do Kiszyniowa, potem do Odessy, później na Kaukaz, a następnie na Krym. W czasie zesłania Puszkin rozpocznie pracę nad swoim największym dziełem – „Eugeniuszem Oniegin”. W 1824 roku wraca z wygania i wprowadza się do posiadłości przyjaciół znajdującej się blisko Pskowa. W 1831 roku Puszkin bierze ślub z przepiękną Natalią Nikołajewną Gonczarową, z którą będą małżeństwem aż do jego śmierci w 1837 roku, w którym to Puszkin zginął w imię miłości do swojej pięknej żony. Otóż plotkowano na dworze, że sam car Mikołaj I był zakochany w Natalii. Puszkin, który w wyniku misternej intrygi (prawdopodobnie uknutej przez samego cara), był zmuszony pojedynkować się w obronie honoru żony, o której krążyły pogłoski, że ma romans z francuskim emigrantem Georges de Heeckeren d’Anthè. W pojedynku z d’Anthèsem Puszkin został ciężko ranny, a dwa dni później zmarł…

Jak rodzi się geniusz? W przypadku Dostojewskiego z pewnością kluczową rolę odgrywała tu jego biografia. Fiodor Dostojewski przyszedł na świat w październiku 1821 roku w Moskwie. Ojciec Dostojewskiego – Michaił, był emerytowanym lekarzem wojskowym, który był także alkoholikiem stosującym przemoc wobec rodziny. Michaił Dostojewski pracował w szpitalu dla ubogich, który znajdował się w najgorszej dzielnicy w Moskwie, gdzie także umiejscowiony był cmentarz dla przestępców, przytułek dla chorych psychicznie i sierociniec dla niemowląt. Obserwacja tego środowiska bardzo wpłynęła na małego Fiodora, który był pełen empatii i współczucia dla tych odrzuconych przez społeczeństwo istot ludzkich. Zwłaszcza dużo czasu spędzał z pacjentami szpitala, których opowieści z ogromnym zaciekawieniem wysłuchiwał w szpitalnym ogrodzie.

Fiodor od dziewiątego roku życia chorował na padaczkę. Napady padaczkowe będą pojawiać się sporadycznie przez całe jego życie, co także wpłynie na jego twórczość – Lew Myszkin, tytułowy bohater „Idioty” będzie cierpiał właśnie na padaczkę. Także postać jego ojca będzie pierwowzorem wielu bohaterów Dostojewskiego – w tym Fiodora Pawlowicza Karamazow z powieści „Bracia Karamazow”. Kiedy matka Fiodora zmarła na gruźlicę w 1837 roku, a dwa lata później zmarł jego ojciec, chłopca wysłano do Akademii Inżynierii Wojskowej w Petersburgu. Tam studiował matematykę, której wprost nie znosił, jednak uczęszczał również na zajęcia z literatury i czytał dzieła Szekspira czy Pascala. W tym czasie napisał  dwie sztuki teatralne pod wpływem innego dramatopisarza – Fryderyka Schillera.

W 1846 roku wychodzi debiutancka powieść Dostojewskiego „Biedni Ludzie”, która zebrała pozytywne opinie zarówno wśród krytyki, jak i czytelników. Dostojewski zaledwie już jako dwudziestopięcioletni chłopak zostaje sławnym pisarzem. Niestety Dostojewski należał do tak zwanego „Koła Pietraszewskiego”, którego członkowie wyznawali pogląd, że Rosja powinna dostosować się do warunków i życia Europy Zachodniej. Niestety – ponieważ za te poglądy członkowie Koła po aresztowaniach i procesie, ostatecznie zostali w 1849 roku skazani na śmierć. Kiedy 22. grudnia skazańcy stali na mrozie przed plutonem egzekucyjnym i czekali na wykonanie wyroku, nadeszła nagle wiadomość o złagodzeniu kary. Wyrok Dostojewskiego zamieniono na cztery lata wygnania i katorgi – ciężkiej pracy w Omsku na Syberii.

Lata spędzone na wygnaniu także znajdą odbicie w twórczości Dostojewskiego, jak choćby w „Zbrodni i karze”. W 1854 roku po zakończeniu wyroku Dostojewski zostaje przydzielony jako oficer do syberyjskiego batalionu, gdzie będzie służył przez sześć lat. Tam zakochuje się w żonie znajomego urzędnika – Marii Dymitriew Isajew, z którą po śmierci jej męża bierze ślub w 1857 roku, a dwa lata później wraz z Marią przeprowadza się do Petersburgu. W 1863 roku rozpoczyna podróż po Europie, w trakcie której, między innymi, często odwiedza różne kasyna. W 1864 roku następuje czarny okres – śmierć jego ukochanej żony oraz brata, który pozostawił potężne długi. Dostojewski wpada w głęboko depresję, coraz więcej gra w kasynach i co za tym idzie, coraz więcej przegrywa pieniędzy… Chcąc ratować swój budżet w błyskawicznym czasie pisze „Zbrodnie i karę”. Ostateczny ratunek znajduje jednak w miłości – zatrudniając stenotypistkę Annę Grigoriewnę Snitkin, zakochuje się w niej i bierze z nią ślub w 1867 roku. Małżeństwem z Anną będą do 1881 roku – czyli do dnia śmierci Dostojewskiego, który umiera na krwotok związany z rozedmą płuc. Na jego pogrzeb przybyło czterdzieści tysięcy żałobników, a na jego nagrobku wyryto napis, który jest mottem z „Braci Karamazow”: „Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: jeżeli ziarno pszenicy wpadłszy w ziemię nie obumrze, zostanie tylko samo, ale jeżeli obumrze, przynosi plon obfity. Ten, kto kocha swoje życie, traci je, a kto nienawidzi swego życia na tym świecie, zachowa je na życie wieczne”.